Menu
PSİKOLOJİ

'Radara takılmadan' tüketilen yiyecekler

'Radara takılmadan' tüketilen yiyecekler
Yayınlanma Tarihi: 14.10.2015
Okunma Sayısı: 1201

Bir markette sevdiğiniz bir çikolatanın veya cipsin reyonunda bulunduğunuzu düşünün. Bir yandan da yediklerinize dikkat etmek ve az şeker tüketmek gibi bir hedefiniz var. Reyonda iki seçeneğiniz olsun: çikolatayı büyük bir paket halinde veya aynı miktara gelecek şekilde, küçük paketler halinde satın almak. Sizce hangisi daha mantıklı bir seçim olur? Bu konudaki araştırmalara göre, çoğumuz bu durumda ikinci seçeneği tercih ederiz. Ancak yine aynı araştırmalara göre, bu doğru bir seçim olmayabilir!

Rita Coelho do Vale, Rik Pieters ve Marcel Zeelenberg tarafından gerçekleştirilen bir araştırma, önce katılımcıların tüketmekten keyif aldıkları gıdalarla alakalı algılarını ölçüyor. Katılımcılara, bir patates cipsini büyük bir paket halinde mi, yoksa toplamda aynı miktara denk gelecek şekilde küçük paketler halinde mi almayı tercih edecekleri soruluyor. Verilen cevaplar incelendiğinde, kilo kontrolü konusunda hassasiyeti olan katılımcıların küçük paketleri tercih etmeye daha yatkın olduğu görülüyor. Katılımcılara, bu seçimlerinin sebebi sorulduğunda ise öne çıkan sebebin küçük paketlerin, insanın kendini kontrol etmesini kolaylaştıracağı düşüncesi olduğu görülüyor.

Araştırmacıların gerçekleştirdiği bir sonraki deney ise, katılımcıların böyle düşünmekte haklı olup olmadığını sorguluyor. Bu deneyde araştırmacılar, bir grup katılımcıyı laboratuvara alıp, bir miktar reklam izletiyorlar ve bu reklamları değerlendirmelerini istiyorlar. Bu sırada ise önlerine, serbestçe yiyebilecekleri bir miktar patates cipsi bırakıyorlar. Katılımcılardan bazılarının önüne patates cipsi büyük bir pakette konulurken, bazılarının önünde ise aynı miktardaki patates cipsi küçük paketlere bölünmüş halde konuluyor. Katılımcıların tüketim miktarları incelendiğinde ise görülen, kiloları ve bedenleri hakkında hassasiyeti olan katılımcılardan, önüne küçük paketler konulanların büyük paket konulanlara kıyasla toplamda daha fazla patates cipsi tükettiği!

Yani bu araştırma, besin tüketimi konusunda dikkatli olmaya çalışan kişilerin çikolata, patates cipsi gibi keyif veren, arzulanan besinleri tüketiminde paket boyutunun beklenmedik etkisini ortaya koyuyor.  Beslenmeleri konusunda hassas olan kişiler bu yiyecekleri tüketirken büyük paketler bu kişileri dikkatli olmaya itip, tüketimi azaltmasına yardımcı oluyor; aynı besin küçük paketlere bölündüğünde ise bu kişilerin “gardını” indirmesine sebep olup, son tahlilde daha fazla tüketmelerine sebep olabiliyor!

Bu konuda gerçekleştirilen diğer araştırmalar, paket boyutunun etkisinin, yediklerini kısıtlama kaygısı taşımayan insanlarda ise tam ters yönde olduğunu gösteriyor; yani bu kişilerde büyük paketler, aynı besinin küçük paketlere bölünmüş haline nazaran daha fazla tüketime yol açıyor. Ayrıca, bir başka araştırma, beslenmeleri konusunda dikkatli olan kişilerin o sırada yedikleri besinlere daha fazla odaklanmaları sağlandığında, paket boyutunun etkisinin kaybolduğu görülüyor.

Bu konudaki araştırmalar şüphesiz devam ediyor. Ancak şu ana kadarki bulgular, eğer yedikleriniz konusunda hassassanız, bir dahaki sefere “radara takılmayan” küçük paketlere dikkat etmeniz gerektiğine işaret ediyor!

Kaynak:
Do Vale, R.C., Pieters, R., & Zeelenberg, M. (2008). Flying under the radar: Perverse package size effects on consumption self-regulation. Journal of Consumer Research, 35, 380–390.

Holden, S. S., & Zlatevska, N. (2015). The partitioning paradox: The big bite around small packages. International Journal of Research in Marketing, 32, 230-233.

Scott, M.L., Nowlis, S.M., Mandel, N., & Morales, A.C. (2008). The effects of reduced food size and package size on the consumption behavior of restrained and unrestrained eaters. Journal of Consumer Research, 35, 391–405.

Not:
Bahsedilen araştırmalar, özüne olabildiğince sadık kalınmak şartıyla basitleştirilerek aktarılmıştır. Araştırmalar hakkında daha fazla bilgi almak için ilgili kaynakları inceleyebilir veya bu sayfanın yazarı ile iletişime geçebilirsiniz.

Etiketler
Onay Bekleyenler 0
Yorumlar 0
Yorum Yapmak için Üye Girişi yapınız.
Uzmanın Sitedeki Foto Galerileri (Toplam kez okundu)
Uzmanın Sitedeki Yazıları (Toplam kez okundu)