Menu
KORUYUCU SAĞLIK

Greyfurt suyunun ilaçlarla etkileşimi

Greyfurt suyunun ilaçlarla etkileşimi
Yayınlanma Tarihi: 17.06.2014
Okunma Sayısı: 6066

Besin-ilaç etkileşiminde doz, zamanlama, gıdanın alım türü, ilaç formu çok önemlidir. Bu durum ilaçların biyokimyasal mekanizmasından, enzimlerle olan ilişkisinden kaynaklanmaktadır. Bitki suları intestinaldeki enzim ve transport üzerine farmokinetiğini değiştirecek etki göstermektedir. Genellikle bireylerin tüketikleri meyvesuyu, çay gibi içeceklerin içerisinde bulunan fitokimyasallar intestinal sitokrom P450’yi ve faz II konjigasyon enzimini inhibe edici özellik göstermektedirler. İn vitro ve in vivo çalışmalar popüler tüketilen meyvesuları, çaylar ve alkollü içeceklerin özellikle barsaktaki enzimleri ve transport yapılarını inhibe ettiği, zarar verdiğini göstermektedir.

Greyfurt günlük C vitamini ihtiyacımızın %64’ünü, A vitamini ihtiyacımızın % 28’ini karşılamaktadır. Greyfurta acımısı tadını veren içerdiği naringin flavonoididir. Kanada Medikal Birliği Dergisi son yılda yapılan bir araştırmada greyfurtun ilaçlarla etkileşime girmesi ile ilgili  2008-2012 yılları arası 17-43 makale taramıştır. Bu ilaçların çoğu hayati önem taşıyan ilaçlardır. Bu ilaçlar statin grubu ilaçlar, tansiyon ilaçları ve antikoagulantlardır.

Besin-ilaç etkileşimi herkes için önemlidir fakat 70 yaş ve üstü için özellikle daha ciddidir. Çünkü artan yaşla beraber vücudun ilaçları kompanse etme yeteneği azalmaya başlamaktadır. Yaşlı kitlenin daha sıklıkla kullandığı statin grubu ilaçları greyfurttaki naringin’in etkilediği düşünülmekteydi fakat son çalışmalar bu etkileyen bileşenlerin furocoumarinler olduğunu göstermektedir.

Bu furocoumarinler (bergamotin, DHB, Bergaptol) misket limonu, greyfurt ve seville portakal’ında bulunmakadır. Furocoumarinlerin fitotoksik ve fitomutojenik özellikleri in vitro ve in vivo çalışmalarda tanımlanmıştır. Saf furocoumarinlerden psoralen ve 8-methoxypsoralen (8-MOP) UVA ışın ile kombine olarak psoriasis tedavisinde terapatik ilaçlar gibi kullanılmaktadır.

Greyfurttaki furocoumarinler karaciğerde ve gastrointestinal sistemde bulunan CYP3A4 enzim aktivasyonunu inhibe etmektedir. CYP3A4 kısmen statin gibi birçok ilacı inaktive etmektedir. Furocoumarinler CYP3A4 enzimini inaktive ettiğinde kanda dolaşan ilaç miktarı çok artmaktadır ve bu durum tehlikeli sonuçlara neden olabilmektedir.

Atorvastatin, simvastatin ya da lovastatin gibi kolesterol düşürücü ilaçlar greyfurtla beraber alındığında kanda 7 saat içinde olması gereken normal dozdan daha yüksek seviyeye ulaşmaktadır. Bu durum pıhtılaşma faktörlerini etkileyip gastrointestinal kanamalara sebep olmaktadır. Böylece kas dokusu yıkımıyla kanda miyoglobin artar bu durumda böbreklere zarar vermektedir.

Kalp ilaçları ile beraber greyfurt tüketimi kalp krizine neden olabilir. Ritim bozulabilir ve aritmi gelişebilir. Bu ilaçların greyfurt ile ilişkiye girmelerindeki neden içerdikleri dronedarone, amiodarone, quinidine’dir. Diğer kalp ilaçları ise içerdikleri eplerenone( aritmi ve yüksek Ca seviyesi), ticagrelor( gastrointestinal ya da böbrek kanaması) ve rivaroxaban( gastrointestinal kanama ) ile greyfurt suyu etkileşime girmektedir. Felodipine ve nifedipine bunlar kalsiyum blokerları ( hipertansiyon ) greyfurt ile kombinasyonunda kan basıncının aşırı düşmesine ve periferal ödeme sebep olmaktadırlar. Greyfurt buspirone ( anti anksiyete ilacı), sertraline ( antidepresan) ve cyclosporine ( immunosuppresan)’lerin etkilerini artırabilir.

Bu etkileşimin mutlaka önemsenmesi gerektiği önerilmektedir. Bunun için greyfurtun ılıman miktarlarda alınması ve alma zamanlamasının doğru ayarlanması gerekmektedir. Kanada araştırmaları raporları bir greyfurt ya da bir küçük bardak greyfurt suyunun etkileşim için yeterli olduğunu ve ilaçların konsantrasyonunu artırdığı söylemektedir. Kan basıncı ilacı alan bir kişinin greyfurt suyu içtikten 24 saat sonra bile kan basıncı seviyesinin ilacın etkilemesi gereken normal seviyeden %25 daha fazla olduğu görülmüştür. İlaç metabolizması üstüne greyfurt suyunun etkisi iyi bilinsede hala bu konuda çalışmalar yapılması gerekmektedir.

KAYNAKLAR

1. Mechanisms underlying food-drug interactions: Inhibition of intestinal metabolism and transport, Pharmacology&Therapeutics 136, 2012, 186-201.

2. Understanding food and medication intteractions, www.tuftshealthletter.com, 2013.

3. Greyfurt suyundaki major furocoumarinler; Fitotoksisitesi, Fitogenotoksisitesi ve sitokrom P450 3A4 aktivitesi, Food and Chemical Toxicology 50, 2012, 756-760.

4. Major furocoumarins in grapefruit juice 1: Levels and urinary metabolite(s), Food and Chemical Toxicology 49, 2011, 3221-3224.

Etiketler
Onay Bekleyenler 0
Yorumlar 0
Yorum Yapmak için Üye Girişi yapınız.
Uzmanın Sitedeki Foto Galerileri (Toplam kez okundu)
Uzmanın Sitedeki Yazıları (Toplam kez okundu)