Menu
KORUYUCU SAĞLIK

Enerji alımında denge için tadlandırıcılar güvenilir bir kaynak

Enerji alımında denge için tadlandırıcılar güvenilir bir kaynak
Murat BAŞ
Prof. Dr.
Yayınlanma Tarihi: 18.07.2014
Okunma Sayısı: 1615

Son yıllarda birçok hastalığın temelini oluşturan obezitenin artmasıyla birlikte, ağırlık yönetimi daha da önemli olmaya başladı. Obeziteyi arttıran birçok faktör olmakla birlikte, özellikle yüksek yağ ve basit karbonhidrat alımı obezite ve obeziteyle ilişkili diyabet, kardiyovasküler hastalıklar, hipertansiyon ve bazı kanser türleri için zemin hazırladı. Sonuç olarak özellikle aşırı şeker ve şekerli yiyecek tüketimine alternatif olarak besin değeri olmayan tatlandırıcıların kullanımı yaygınlaştı.

Şeker tüketimi enerji dengesi için bir risk midir?

Besinlere eklenmiş olan şeker, basit karbonhidrat ve enerji alımına katkı sağlar. Her 1 gram şeker vücudumuza 4 kalorilik enerji kazandırır. Yüksek miktarda şeker tüketimi diyet kalitesini olumsuz olarak etkiler ve sonuç olarak obezite, tip 2 diyabet ve kardiyovasküler hastalık riskinde artışa sebep olur. Hepimizin günlük alması gereken enerji miktarının en fazla %10’u eklenmiş şekerden gelebilir. Daha basit bir ifadeyle 1000 kalorilik bir enerji alımının sadece 100 kalorisi eklenmiş şekerden gelebilir. Örneğin 1 adet küp şeker 5 gram ise, buradan gelecek enerji 20 kaloridir. Yani siz günde 5 bardak çay içiyor ve her çaya 1 şeker ilave ediyorsanız 100 kalorilik eklenmiş şeker alımını tamamlamış oluyorsunuz. Bu nedenle aşırı şeker tüketimi enerji dengesi için bir risk faktörüdür.

Peki şekere alternatif olarak tatlandırıcı kullanabilir miyiz?

Tatlandırıcıların güvenliği kanıtlanmış ve şeker alternatifi olarak kullanımı oldukça yaygındır. En son yayınlanan Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) raporunda çok tartışılan tatlandırıcılardan olan aspartam için tüketim açısından herhangi bir sakıncası olmadığı bildirilmiştir. Günümüzde kullanımına izin verilen tatlandırıcıların hemen hepsinin yapılan bilimsel çalışmalar ile kabul edilebilir günlük alım düzeyleri belirlenmiştir. Örneğin aspartam için kabul edilebilir güvenilir alım düzeyi 40 mg / vücut ağırlığı kg / gün olarak verilmektedir. Tüketicilerin tatlandırıcı içeren gıda ve içecekler konusunda içleri rahat olsun, çünkü bu alım düzeylerini aşmak gerçekten mümkün değildir.

Aspartam ve benzeri tatlandırıcıları kullanımı ağırlık kaybı ve korunmasında etkili midir?

Aspartam ve benzeri tatlandırıcıların ve tatlandırıcı içeren ürünlerin kullanımı ağırlık kaybı programlarında özellikle tatlı tada ve tatlıya düşkün olan bireyler için son derece kolaylık sağlıyor. Yapılan çalışmalar ağırlık kaybı programlarında ve sonrasında tatlandırıcı ve tatlandırıcı içeren ürünleri kullananların daha kolay zayıfladığını ve program sonrasında ağırlıklarını daha rahat koruyabildiklerini göstermektedir.

Aspartam ve benzeri tatlandırıcılar ve tatlandırıcı içeren ürünler iştahı ve besin alımını etkiliyor mu?

Son yıllarda en çok üzerinde efsane üretilen konulardan biri bu aslında. Ancak çok net olarak bu konuda yapılmış bilimsel çalışmalar, aspartam ve benzeri tatlandırıcılar normal şekerle kıyaslandığında iştahı ve besin alımını etkilemediği belirtiyor.

Aspartam kullanımının yan etkileri var mı?

Aspartam tüketiminin genel popülasyonda yan etkileri yoktur. Çalışmalar, aspartam tüketimi ile alerjik reaksiyonların, bilişsel fonksiyon bozukluklarının, hafıza değişikliklerinin ve herhangi bir kanser türünün ilişkisi olmadığını gösteriyor. Aspartam fenialanin içerir ve bu hastalar fenialanin adlı amino asiti metabolize edemiyorlar. Bu nedenle fenilketonüri hastaları aspartam kullanamazlar.

Günlük olarak ne kadar aspartam kullanabiliriz?

Mesela 70 kg ağırlığındaki bir yetişkin için günlük güvenilir alım miktarı 2800 mg aspartamdır. Bu miktarı aşmak için kişinin yaklaşık 150 tane aspartam tableti kullanması ya da 5-6 litre light meşrubat tüketmesi gerekir.  Normal şartlarda bu miktara ulaşmak gerçekten imkansızdır.

Kaynak :

Position of the Academy of Nutrition and Dietetics: Use of Nutritive and Nonnutritive Sweeteners. Journal of American Dieteteic Association. 112 (2012) 740-758.
Non-nutritive sweeteners: Review and update, Nutrition 29 (2013) 1293–1299.

Effects of stevia, aspartame, and sucrose on food intake, satiety, and postprandial glucose and insulin levels. Appetite 55 (2010) 37–43.


Etiketler
Onay Bekleyenler 0
Yorumlar 0
Yorum Yapmak için Üye Girişi yapınız.
Uzmanın Sitedeki Foto Galerileri (Toplam 93182 kez okundu)
Uzmanın Sitedeki Yazıları (Toplam 221294 kez okundu)
Düzenli Olarak Yoğurt Tüketmeniz İçin 10 Neden - 114154 kez okundu
Deniz tuzu ya da sofra tuzu : Hangisi daha sağlıklı? - 11414 kez okundu
Düzenli probiyotik kullanımı deri sağlığını olumlu yönde etkiliyor - 10415 kez okundu
Kanser ve Beslenme - 7281 kez okundu
Ramazanda Barsak Sorunları Yaşamayın - 5343 kez okundu
Organik ürün nedir? Faydaları nelerdir? - 5132 kez okundu
Kahve tüketimi şeker hastalığı riskini azaltıyor - 4271 kez okundu
Kanserden korunmak için 10 yol - 3845 kez okundu
Yüksek Kan Basıncı (Hipertansiyon) - 3517 kez okundu
Kalsiyum obezite riskini azaltıyor - 3204 kez okundu
Akdeniz Diyeti sağlıklı yaşam için anahtar - 3031 kez okundu
Kalp sağlığı için beslenme - 2972 kez okundu
İyot yetersizliği hastalıkları - 2966 kez okundu
10 dakika sakız çiğnemek stres düzeyini azaltıyor - 2935 kez okundu
Polikistik Over Sendromu ve Beslenme Tedavisi - 2507 kez okundu
Çocuklarda şişmanlık ve önleme yolları - 1997 kez okundu
Omega-3 yağ asitleri Alzheimer hastalığını önlüyor - 1965 kez okundu
Bölge bölge Ramazan sofraları - 1863 kez okundu
Menapoz ve ağırlık artışı - 1832 kez okundu
Buğday Alerjisi - 1769 kez okundu
D vitamini eklemesi, meme kanserli kadınlarda hayatta kalma süresini arttırıyor. - 1684 kez okundu
Enerji alımında denge için tadlandırıcılar güvenilir bir kaynak - 1615 kez okundu
Diyabet (Şeker hastalığı) nedir? - 1611 kez okundu
Domates içerdiği Likopen ile sağlık veriyor - 1591 kez okundu
Dondurma birçok tatlıdan daha masum oluşuyla ön plana çıkıyor - 1553 kez okundu
Ağaçta yetişen yağlı tohumlar Tip 2 Diyabetlilerde kan şekeri kontrolünü sağlıyor - 1438 kez okundu
Düşük yağlı veya yağsız süt tüketimi kadınlarda osteoartrit oluşum riskini azaltıyor - 1369 kez okundu
Çilek tüketimi kalp sağlığını koruyor - 1316 kez okundu
Sağlıklı beslenme alışkanlıkları gebelerde erken doğum riskini azaltıyor. - 1092 kez okundu
Probiyotik kullanımı çocuklarda enfeksiyon riskini azaltıyor - 1066 kez okundu
Günde kaç öğün tüketmeliyiz? (VIDEO) - 1044 kez okundu
Beslenmede ekmeğin yeri nedir? (VIDEO) - 986 kez okundu
Bilim insanları 'organik gıda' ve 'kanser' ilişkisini reddetti - 984 kez okundu
Karbonhidratların zararı var mıdır? (VIDEO) - 951 kez okundu
Sağlıklı beslenme kanserden koruyor - 947 kez okundu
D vitamini yeterli olan kanser hastalarının hayatta kalma süresi uzayabiliyor - 897 kez okundu
Anne-Baba ne yerse çocuk da onu yiyor - 832 kez okundu
Hangi diyeti uygulamalıyız? (VIDEO) - 821 kez okundu
İklim değişiklikleri ve artan karbondioksit miktarı tahılların ürün kalitesini düşürüyor - 799 kez okundu
Margarin tüketmek zararlı mıdır? (VIDEO) - 750 kez okundu
Kahve tüketmek zararlı mı? (VIDEO) - 748 kez okundu
Eklenmiş şeker tüketimi ne kadar olmalıdır? (VIDEO) - 731 kez okundu
Yüksek ısıda yemek pişirmek ne açılardan zararlıdır? (VIDEO) - 706 kez okundu
Gazlı içecekler zararlı mı? (VIDEO) - 704 kez okundu
Diyet yaparken vitamin ve mineral desteği alınmalı mı? (VIDEO) - 697 kez okundu
Stresin vücuda etkileri nelerdir? (VIDEO) - 655 kez okundu
Tatlandırıcıların zararı var mıdır? (VIDEO) - 649 kez okundu
Düşük kalorili diyetler neden zararlıdır? (VIDEO) - 645 kez okundu