Menu
BESLENME & OBEZİTE

İyot yetersizliği hastalıkları

İyot yetersizliği hastalıkları
Murat BAŞ
Prof. Dr.
Yayınlanma Tarihi: 28.05.2014
Okunma Sayısı: 2969

İyot yetersizliği hastalıları ülkemizde, özellikle dağlık ve toprak erezyonunun görüldüğü bölgelerde yaygın olarak görülür. İyot yetersizliği hastalıkları; bebeklik, çocukluk ve yetişkinlik dönemleri boyunca birçok ciddi hastalığın nedeni olarak karşımıza çıkmaktadır. Ülkemizde hemen hemen her 10 kişiden 3’ünde iyot yetersizliği sonucu oluşan guatr görülmektedir. İleri derece guatr oranı yaklaşık her 100 kişide 2 kişidir. Ülkemizde guatr en yaygın olarak Bolu, Kastamonu, Malatya, Rize, Ordu, Zonguldak, Artvin, Kütahya ve Konya gibi dağlık, bol yağış alan ve erozyonun yaygın olduğu yörelerde görülmektedir.

İyot vücudumuz için önemli minerallerden biridir. Yeterli iyot içeren topraklarda yetişen sebze ve meyveler, su ve deniz ürünleri iyot için iyi kaynaklardır. Normal büyüme ve gelişme için gerekli olan iyot, aynı zamanda beyin ve sinir sisteminin normal şekilde çalışması, vücut ısısı ve enerjisinin düzenlenmesinde önemli görevleri olan troid bezi hormonlarının yapımı için gereklidir. İyot yetersizliği sonucu ortaya çıkan hastalıklar anne karnında başlar. Yetersizlik sonucunda dölde birçok hasar meydana gelmektedir. Bunlar:

• Düşük tehlikesi,
• Ölü doğumlar,
• Doğuştan anomaliler,
• Mental gerilik ,
• Sağırlık, dilsizlik,
• Şaşılık,
• Cücelik,
• Psikomotor bozukluklar,
• Troid bezinin az çalışmasıdır (hipotroidizm)

Yenidoğan bebeklerde iyot yetersizliği, guatr ve troid bezinin az çalışmasına neden olurken, çocuk ve gençlerde de; troid bezinin az çalışası, guatr, mental fonksiyonlarda bozukluk ve büyüme geriliği gibi sonuçlara neden olmaktadır. Yetişkinlik dönemindeki iyot yetersizliğinin en belirgin sonucu guatr oluşumudur. Bu dönemde de mental fonksiyonlarda azalmalar görülebilmektedir.  İyot yetersizliğinin yaygın olarak görüldüğü toplumlarda, insanlardaki düşünme ve karar verme yeteneklerinde olumsuz gelişmeler gözlenmekte ve insanların sosyal gelişimlerinde aksaklıklar ortaya çıkmaktadır.

Guatr oluşum nedeni, vücuttaki iyot yetersizliğine karşı vücudun gösterdiği çabanın sonucu olarak troid bezinin aşırı büyümesidir. İyot yetersizliği nedeniyle, troid bezinden salgılanan bir hormonun (TSH hormonu) uyarılması guatr oluşumuna neden olmaktadır. Troid bezinin olması gerekenden daha az çalışması (hipotroidizm), vücudun yeterli miktarda troid hormonu salgılamadığını ifade eder. Bu durumda; hareketlerde yavaşlık, sürekli bir uyku hali, deride kuruma, soğuğa karşı aşırı duyarlılık, kabızlık, küçük çocuklarda bunlara ilave olarak zeka ve büyüme geriliği gözlenmektedir.  Troid bezi tarafından salgılanan hormonlar beyin ve sinir sisteminin normal şekilde çalışması ve gelişmesi için gereklidir. Anne karnında ve doğumdan sonraki ilk bir ayda görülen troid bezinin az çalışması durumunda meydana gelen hastalık (kretinizm) sonucunda; geri dönüşü olmayan zeka geriliği, dilsizlik, sağırlık, boyda kısalık, kas iskelet sisteminde gelişme geriliği görülmektedir. İyot yetersizliğinin ileri düzeylerde olduğu bölgelerde kadınlarda düşük ve ölü doğumlar çok sık meydana gelmektedir.

İyot yetersizliğini nasıl önleyebiliriz ?

İyotlu tuz kullanımı, iyot yetersizliği ve iyotla ilişkili hastalıkları önlemenin en basit ve en kolay yoludur. İyotlu tuz kullanımı, iyot eksikliği sonucu gelişen hastalıkları iyileştirici değil, oluşumunu önleyicidir. İyotlu tuzlardaki iyot bazı koşullarda eksilmektedir. Tuzlardaki iyot kaybını önlemek için koyu renkli kavanozlarda, serin, ışık ve güneş teması olmayan yerlerde saklamak uygundur.

Etiketler
Onay Bekleyenler 0
Yorumlar 0
Yorum Yapmak için Üye Girişi yapınız.
Uzmanın Sitedeki Foto Galerileri (Toplam 93182 kez okundu)
Uzmanın Sitedeki Yazıları (Toplam 221312 kez okundu)
Düzenli Olarak Yoğurt Tüketmeniz İçin 10 Neden - 114154 kez okundu
Deniz tuzu ya da sofra tuzu : Hangisi daha sağlıklı? - 11414 kez okundu
Düzenli probiyotik kullanımı deri sağlığını olumlu yönde etkiliyor - 10415 kez okundu
Kanser ve Beslenme - 7281 kez okundu
Ramazanda Barsak Sorunları Yaşamayın - 5343 kez okundu
Organik ürün nedir? Faydaları nelerdir? - 5135 kez okundu
Kahve tüketimi şeker hastalığı riskini azaltıyor - 4271 kez okundu
Kanserden korunmak için 10 yol - 3846 kez okundu
Yüksek Kan Basıncı (Hipertansiyon) - 3518 kez okundu
Kalsiyum obezite riskini azaltıyor - 3205 kez okundu
Akdeniz Diyeti sağlıklı yaşam için anahtar - 3032 kez okundu
Kalp sağlığı için beslenme - 2973 kez okundu
İyot yetersizliği hastalıkları - 2969 kez okundu
10 dakika sakız çiğnemek stres düzeyini azaltıyor - 2935 kez okundu
Polikistik Over Sendromu ve Beslenme Tedavisi - 2507 kez okundu
Çocuklarda şişmanlık ve önleme yolları - 1997 kez okundu
Omega-3 yağ asitleri Alzheimer hastalığını önlüyor - 1965 kez okundu
Bölge bölge Ramazan sofraları - 1863 kez okundu
Menapoz ve ağırlık artışı - 1832 kez okundu
Buğday Alerjisi - 1769 kez okundu
D vitamini eklemesi, meme kanserli kadınlarda hayatta kalma süresini arttırıyor. - 1684 kez okundu
Enerji alımında denge için tadlandırıcılar güvenilir bir kaynak - 1616 kez okundu
Diyabet (Şeker hastalığı) nedir? - 1611 kez okundu
Domates içerdiği Likopen ile sağlık veriyor - 1591 kez okundu
Dondurma birçok tatlıdan daha masum oluşuyla ön plana çıkıyor - 1553 kez okundu
Ağaçta yetişen yağlı tohumlar Tip 2 Diyabetlilerde kan şekeri kontrolünü sağlıyor - 1439 kez okundu
Düşük yağlı veya yağsız süt tüketimi kadınlarda osteoartrit oluşum riskini azaltıyor - 1369 kez okundu
Çilek tüketimi kalp sağlığını koruyor - 1316 kez okundu
Sağlıklı beslenme alışkanlıkları gebelerde erken doğum riskini azaltıyor. - 1092 kez okundu
Probiyotik kullanımı çocuklarda enfeksiyon riskini azaltıyor - 1066 kez okundu
Günde kaç öğün tüketmeliyiz? (VIDEO) - 1044 kez okundu
Beslenmede ekmeğin yeri nedir? (VIDEO) - 986 kez okundu
Bilim insanları 'organik gıda' ve 'kanser' ilişkisini reddetti - 985 kez okundu
Karbonhidratların zararı var mıdır? (VIDEO) - 951 kez okundu
Sağlıklı beslenme kanserden koruyor - 948 kez okundu
D vitamini yeterli olan kanser hastalarının hayatta kalma süresi uzayabiliyor - 898 kez okundu
Anne-Baba ne yerse çocuk da onu yiyor - 833 kez okundu
Hangi diyeti uygulamalıyız? (VIDEO) - 821 kez okundu
İklim değişiklikleri ve artan karbondioksit miktarı tahılların ürün kalitesini düşürüyor - 799 kez okundu
Margarin tüketmek zararlı mıdır? (VIDEO) - 750 kez okundu
Kahve tüketmek zararlı mı? (VIDEO) - 748 kez okundu
Eklenmiş şeker tüketimi ne kadar olmalıdır? (VIDEO) - 731 kez okundu
Yüksek ısıda yemek pişirmek ne açılardan zararlıdır? (VIDEO) - 707 kez okundu
Gazlı içecekler zararlı mı? (VIDEO) - 704 kez okundu
Diyet yaparken vitamin ve mineral desteği alınmalı mı? (VIDEO) - 697 kez okundu
Stresin vücuda etkileri nelerdir? (VIDEO) - 655 kez okundu
Tatlandırıcıların zararı var mıdır? (VIDEO) - 649 kez okundu
Düşük kalorili diyetler neden zararlıdır? (VIDEO) - 645 kez okundu